Mimo, iż wiele czynności wokół małego dziecka wykonuje się instynktownie, to prawidłowego karmienia piersią warto się uczyć. Każdej karmiącej kobiecie mogą przydarzyć się pewne problemy z laktacją, którym często można jednak dość łatwo przeciwdziałać. Mogą im towarzyszyć uciążliwy ból, a w konsekwencji zdenerwowanie i napięcie nerwowe. Większość problemów można dość szybko rozwiązać, stosując się do sprawdzonych rozwiązań. Występujące problemy z laktacją nie powinny również w żaden sposób decydować o zakończeniu karmienia dziecka piersią. A często wręcz przeciwnie, ponieważ najskuteczniejszą metodą ich rozwiązania jest częstsze przystawianie maluszka do piersi.

Niewątpliwe jednym z kluczowych czynników dla utrzymania prawidłowej laktacji jest zdrowie psychiczne. Bardzo często uważa się bowiem, że mleko matki powstaje przede wszystkim w jej głowie. W rzeczywistości tak jest, ponieważ pobudzane ssaniem dziecka brodawki wysyłają odpowiedni sygnał do przedniego płata przysadki mózgowej, gdzie wytwarza się prolaktyna. Dzięki niej możliwe jest pobudzenie pęcherzy mlecznych do właściwej produkcji pokarmu. Z kolei przepływ mleka z piersi może występować dzięki obecności oksytocyny, która wytwarzana jest w tylnym płacie przysadki mózgowej.

Wiele kobiet po urodzeniu dziecka ma problemy z laktacją, które często wynikają z niewłaściwego zachowania. Poniżej wskazujemy najczęściej występujące oraz możliwe przyczyny i rozwiązania.

Najczęściej występujące problemy z laktacją

Poniżej zebraliśmy i opisaliśmy najczęściej spotykane problemy laktacyjne oraz wskazówki do ich rozwiązania. Niniejszych porad nie należy jednak traktować jako alternatywy dla konsultacji lekarskich.

Pękające brodawki 

Najczęstszą przyczyną problemów z pękaniem brodawek jest niewłaściwe przystawianie dziecka do piersi. Powodem może być przede wszystkim zbyt płytkie chwytanie sutka i trudności z jego utrzymaniem. Bardzo często w takich przypadkach dziecko zaczyna nerwowo przygniatać brodawkę, by ją móc utrzymać w buzi. Gdy niemowlak nie może z tego powodu się najeść, częściej żąda dostępu do piersi, często powodując ból. Najważniejszym antidotum jest zmiana techniki karmienia, jednak można również stosować specjalne kremy, najczęściej z zawartością lanoliny.

Poleca się także skorzystać z konsultacji w poradni laktacyjnej lub omówić problem z pielęgniarką środowiskową w czasie wizyty patronażowej.

Niedobór pokarmu – kryzys laktacyjny

Natura z zasady daje możliwości pełnego wykarmienia dziecka piersią. Nawet w małych piersiach zazwyczaj wytwarzana jest dostateczna ilość pokarmu, która zapewnia zaspokojenie pragnienia i głodu. Znacznie częściej pojawia się jednak okresowy kryzys laktacyjny.

Kryzys laktacyjny najczęściej może pojawić się w trzecim i szóstym tygodniu, a także w szóstym i dziewiątym miesiącu życia dziecka. Typowym objawem są bardziej niż zwykle miękkie piersi, a dziecko zaczyna przejawiać objawy braku najedzenia. Tego rodzaju problemy laktacyjne są uznawane za dość naturalne zjawisko, które może wystąpić w wyniku pewnych czynników, takich jak zmiany hormonalne, zmęczenie, stresem, a dopasowywanie się składu pokarmu do następnych etapów rozwojowych i wzrostu dziecka.

Bardzo często uważa się, że odpowiednia ilość pokarmu zależy od stanu ducha kobiety. Kluczowe znaczenie może mieć wiara i zaufanie do do własnych możliwości, które mogą znacznie ułatwić cały proces karmienia piersią.

Niezadowolenie dziecka z powodu braku najedzenia może najczęściej następować gdy:

  • pierś jest niewłaściwie chwytana, tzn. nie następuje właściwa stymulacja gruczołów i mleko matki nie jest produkowane w dostatecznej ilości,
  • odruch ssania jest zaburzony poprzez podawanie dziecku smoczka i pokarmów z butelki,
  • dodatkowo podajemy dziecku sztuczną mieszanką lub inne słodkie napoje,
  • zbyt rzadko dziecko jest przystawiane do piersi, przez co nie wydziela się prolaktyna w dostatecznej ilości i pokarm nie jest produkowany w odpowiedniej ilości.

W celu zwiększenia ilości pokarmu poleca się przede wszystkim:

  • możliwie częste przystawianie dziecka do piersi,
  • picie herbatek ziołowych na pobudzenie laktacji,
  • zaprzestanie podawania smoczka oraz butelki,
  • dbanie o wewnętrzny spokój i unikanie stresowych sytuacji.

W przypadku, gdy dziecko przybiera na wadze mniej niż ok. 100 g w jednym tygodniu, zawsze należy zgłosić się do lekarza pediatry. Mozliwe w takim przypadku są dalsze korekty w sposobie karmienia piersią. Czasami poleca się konsultację laktacyjną w celu wykorzystania odpowiedniego zestawu do karmienia zastępczego. 

Nadmiar pokarmu

Nadmiar pokarmu to tzw. nawał pokarmowy, który jest typową sytuacją fizjologiczną i może występować u większości kobiet. Zazwyczaj trwa od drugiej do szóstej doby po porodzie i polega na nadmiernym wytwarzaniu mleka. Problemy z laktacją tego rodzaju mogą niekiedy prowadzić do zastoju mleka w piesiach i powstawania obrzęków. Z tego powodu należy łagodzić jego objawy stosując popularne środki, takie jak:

  • możliwie jak najczęstsze przystawianie dziecka do piersi,
  • w przypadku gdy dziecko jest najedzone, a piersi są twarde i nabrzmiałe, odciąganie pokarmu laktatorem. Zabieg ten należy wykonywać jedynie do osiągnięcia uczucia ulgi, czyli mniej więcej do 10 ml pokarmu. Zbyt silne odciąganie będzie skutkować dalsza produkcją mleka i będzie jedynie potęgować problem,
  • stosowanie zimnych okładów każdorazowo po karmieniu,
  • ostrożne stosowanie naparu z szałwii, który ogranicza laktację.

Obrzęk piersi

W wielu przypadkach, z powodu braku właściwego opróżniania piersi z pokarmu, dochodzi do obrzęków, które wiążą się z przykrymi odczuciami, takimi jak ból, nabrzmienie, zaczerwienienie czy podniesiona temperatura. Pierś może stać się także bardziej wrażliwa na dotyk, co utrudnia proces karmienia. W przypadku obrzęków bardzo często poleca się:

  • zmianę techniki karmienia, najlepiej w porozumieniu z konsultantem laktacyjnym – niewłaściwa technika przystawiania maleństwa do piersi może przyczyniać się do obrzęku piersi,
  • rozgrzewanie piersi przed karmieniem przy użyciu delikatnego masażu prysznicem,
  • stosowanie zimnych okładów po każdorazowym karmieniu,
  • karmienie dziecka spod pachy, umożliwiające dodatkową stymulację piersi.

W przypadku problemów z laktacją z powodu obrzęku należy unikać:

  • mocnych masaży, które mogą powodować uszkodzenia kanalików mlecznych, co może prowadzić do rozwoju poważniejszych dolegliwości, takich jak zapalenie piersi, czy nawet ropień.
  • bandażowanie i silniejszy ucisk piersi,
  • całkowite odciąganie pokarmu, które może zbyt silnie stymulować do produkcji mleka.

Dzięki zastosowaniu powyższych wskazówek w większości przypadków problemy z laktacją z powodu obrzęków powinny ustąpić. W innym przypadku zawsze należy udać się do specjalisty.

Zastój pokarmu

Zastój pokarmu w piersi występuje, gdy w okresie laktacji kanaliki przewodów mlecznych nie mają właściwej drożności. Problemy z laktacją tego rodzaju mogą obejmować jeden lub więcej przewodów. W takich przypadkach najczęściej zaleca się:.

  • przed rozpoczęciem karmienia dziecka na problematyczną pierś zastosować ciepły okład,
  • użyć laktatora do zainicjowania procesu i odciągnąć niewielką ilość pokarmu, zanim przyłożymy dziecko do piersi,
  • w czasie karmienia dziecka czasami poleca się delikatny masaż w kierunku wypływu pokarmu, czyli brodawki,
  • częstsze przystawianie dziecka do piersi na mniejsze posiłki, nawet 1,5 – 2 godziny,
  • rozpoczynanie procesu karmienia dziecka od problematycznej piersi,
  • unikanie stresu i większego wysiłku oraz dbanie o wypoczynek.
  • wykonywanie większości codziennych czynności ręką po stronie zdrowej piersi.

W przypadku dłuższego utrzymywania się dolegliwości, mimo zastosowania powyższych zabiegów, zawsze należy zgłosić się do lekarza na konsultację. W niektórych przypadkach konieczne będzie leczenie farmakologiczne, np. wziewne podanie oksytocyny. Problemy z laktacją nie powinny jednak wzbudzać większego niepokoju, ponieważ może on tylko nasilać problemy. Nadmierna nerwowość i zbytnie napięcie istotnie utrudniają pokonanie przejściowych trudności. Zastoju pokarmu nie należy jednak nigdy bagatelizować i lekceważyć. Brak właściwego działania może prowadzić do poważniejszych skutków, m.in. zapalenia piersi.

Zapalenie piersi 

W przypadku niedostatecznego opróżniania piersi podczas okresu laktacji, dość często mamy do czynienia z zapaleniem piersi. Pokarm zgromadzony w przewodach mlecznych wywołuje wówczas stany zapalne, które mogą prowadzić do większych komplikacji. Do podstawowych objawów zapalenia piersi należy:

  • obrzmienie i ból piersi, z towarzyszącym im uczuciem gorąca,
  • niezidentyfikowane bóle głowy i mięśni,
  • podwyższona temperatura całego organizmu,
  • uczucie dreszczy.

W przypadku wystąpienia zapalenia piersi nie zaleca się przerywania karmienia piersią, mimo wyraźnego uczucia dyskomfortu i nieprzyjemnego bólu. Uznaje się nawet, że dalsze karmienie jest najlepszym lekarstwem, nie tylko na ustąpienie objawów, ale przede wszystkim przyczyn stanu chorobowego. Pozostałe działania lecznicze są zbieżne do stosowanych przy zastoju czy obrzęku piersi.

W przypadku dłuższych i poważniejszych dolegliwości powszechnie stosuje się leczenie farmakologiczne, które wymaga specjalistycznej konsultacji lekarskiej. Po aplikacji właściwych leków już po 1-2 dobach powinna być zauważalna poprawa i ustępowanie objawów. W przypadku dłużej trwającej choroby zaleca się wykonanie badania na posiew pokarmu. Często również konieczna jest zmiana stosowanych środków leczniczych, najczęściej w postaci antybiotyków.

Ropień piersi

Ropień piersi jest najczęściej konsekwencją nieprawidłowo leczonego zapalenia piersi. Leczenie chirurgiczne polega na oczyszczeniu infekcji za pomocą igły lub nacięcia. Po wykonaniu zabiegu rana powinna goić się do ok. 2 tygodni. W okresie rekonwalescencji z reguły nie należy jednak rezygnować z karmienia, a jedynie przenieść jego ciężar na drugą pierś.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here